Ten geleide

Tijdens zijn rede, gehouden op Koninginnedag 1994 in De Spinde voor de gedecoreerden van de gemeente Dalen, wees burgemeester N. Meerburg op het grote belang van de in 1945 herwonnen vrijheid. De verhalen uit de Tweede Wereldoorlog moesten voor het nageslacht bewaard blijven, betoogde hij. Maria Bos opperde naar aanleiding hiervan het idee ter gelegenheid van de vijftigjarige herdenking van de bevrijding een boek over de Daler oorlogsgebeurtenissen te laten verschijnen. Een redactie commissie, die zich ten doel stelde alle facetten van de oorlog in Dalen te belichten, werd samengesteld. Interviews met mensen, die 't allemaal meegemaakt hadden, werden gehouden.

Oorlogsliteratuur werd geraadpleegd en bijdragen van algemene aard werden geleverd. De vier redactieleden trokken er op uit om de interviews op te nemen, meestal twee aan twee. Ze adviseerden bij de weergave van de verhalen en controleerden de teksten. Hoofdredacteur Huib Minderhoud bewerkte alle hoofdstukken.

"Dalen in oorlogstijd" ligt nu voor u. Wij hebben ernaar getreefd verhalen weer te geven van mensen met zeer verschillende achtergronden. Verhalen van verzetslieden en onderduikers, maar evenzeer van N.S.B.-ers en landwachters. Van gewone mensen en van mensen, die zich onderscheidden. Er waren informaten, die hun naam niet vermeld wilden zien en uiteraard werd geheimhouding door ons toegezegd.

We zijn er ons van bewust, dat niet alle verhalen van vijftig jaar volledig waarheidsgetrouw weergegeven zijn en het spreekt dan ook vanzelf, dat ze wat de eigen beleving betreft, voor rekening van de vertellers komen. Ze geven echter zeker een juist beeld van wat zich vijftig jaar geleden in Dalen afspeelde. Als zodanig zullen ze voor het nageslacht een waarschuwing kunnen zijn en een terugblik op een periode met veel tekortkomingen, ook van de kant van de Daler burgers. Misschien zullen hierdoor in de toekomst niet meer dezelfde fouten gemaakt worden.

"Moet dat nu allemaal weer opgerakeld worden?", werd ons soms wat geŽrgerd gevraagd. Wij vinden inderdaad, dat dat moet. Niet in de laatste plaats, omdat er een objectief beeld van de oorlogstijd moet ontstaan, waardoor mensen elkaar weer kunnen vinden. Nog steeds is door sommigen van de oudere generatie het verleden niet verwerkt. Er was niet alleen onrecht gedurende de oorlog, maar ook na de bevrijding. En er was geen sprake van een voorbeeldige en moedige houding van de "goede" Dalenaars in het algemeen ten aanzien van de verdrukten en vervolgden. Echte moed was slechts weinigen gegeven!

Wij hopen, dat dit boek aan veler verwachtingen zal voldoen. Dat het gelezen zal worden. Met instemming en ontsteltenis, met herkenning en verbazing, met belangstelling en met de bereidheid tot zelfonderzoek en verzoening. Want we moeten samen verder. In een vreedzaam Dalen!

De redactiecommissie.

Huib D. Minderhoud
Maria Bos
Kars H. van Tarel
Harm Veldhuis


Last update: 03-08-2007 door www.herdenking.nl